4 kwietnia 2020, sobota | 18:00
WIELKI POST – WIELKA MUZYKA
Johann Sebastian Bach – Pasja wg św. Mateusza

Strefa I – 60 zł
Strefa II – 45 zł
Strefa III – 30 zł

Orkiestra Filharmonii Opolskiej
Chór Kameralny UAM w Poznaniu
Krzysztof Szydzisz – przygotowanie chóru
Kammerchor der Humboldt-Universität (Berlin)
Rainer Ahrens – przygotowanie chóru
Chór Chłopięcy Diecezjalnego Instytutu Muzyki Kościelnej Pueri Cantores Opolienses
Anna Sikora – przygotowanie chóru
Chór Filharmonii Opolskiej

Olivier Coiffet – tenor (Ewangelista)
Jerzy Butryn – bas (Jezus)
Aleksandra Lewandowska – sopran
Jan Jakub Monowid – kontratenor
Jacek Szponarski – tenor
Patryk Rymanowski – bas

Przemysław Neumann – dyrygent

W programie:
Jan Sebastian Bach Pasja wg św. Mateusza BWV 244 (170')

O repertuarze:
Po raz piąty już, czas poprzedzający Święta Wielkanocne jest w Filharmonii Opolskiej powiązany z koncertem Wielki Post – Wielka Muzyka. Nie będzie chyba nadużyciem stwierdzenie, że cztery poprzednie wydarzenia miały nasze zespoły artystyczne niejako przygotować do tegorocznego wykonania największego dzieła o tematyce pasyjnej w całej historii muzyki – Pasji według św. Mateusza pióra Jana Sebastiana Bacha. Czym właściwie jest pasja? To oratorium, czyli forma wokalno-instrumentalna, w której zawiera się akcja dramatyczna. W przeciwieństwie do opery, oratorium opowiada historię statycznie, bez kostiumów i ruchu scenicznego. Pasją zwykliśmy nazywać oratorium skupione wokół opisanych w ewangelii wydarzeń męki i śmierci Jezusa Chrystusa. Pod względem tekstu Bachowska Pasja według św. Mateusza rozgrywa się na trzech poziomach: jeden tworzą ustępy biblijne, drugi kontemplacyjne wstawki Picandra, trzeci zaś chorały protestanckie, śpiewane zawsze w okresie wielkiego postu. Dzieło pisane i poprawiane przez wiele lat nie niesie emocji masą dźwięku, ale wszystko, co istotne jest tu zaszyfrowane w barokowej symbolice, harmonii i architekturze dźwięków właściwiej jedynie wielkiemu Bachowi.

A to ciekawostka!
W ciągu ostatnich trzystu lat zupełnie zmieniły się schematy naszych upodobań muzycznych. Obecnie chętnie słuchamy kompozycji, które już znamy. Za czasów Bacha – takie podejście było zupełnie niespotykane; grano i konsumowano jedynie muzykę nową, współczesną odbiorcom i pisaną na konkretne okazje. Pasję mateuszową Bacha wykonano na przykład trzy razy (co i tak było imponującym wynikiem), po czym trafiła do archiwum. Jej autor w najśmielszych marzeniach nie podejrzewałby, że całym świecie tysiące wykonawców będzie sięgało po Pasję dokładnie 291 lat po premierze. Zwrot akcji i tradycję grania dzieł z minionych epok zawdzięczamy niemieckiemu romantykowi, Feliksowi Mendelssohnowi,
a jej źródło stanowiło właśnie odkrycie przez autora Snu nocy letniej bachowskiego rękopisu z 1729 roku.

Ten koncert polecamy szczególnie:
Każdemu człowiekowi wierzącemu, który pragnie całym sobą wejść w czas Wielkiego Postu i Wielkiej Nocy.

fot. Bart Vandewege



Aleksandra Lewandowska – sopran

Poznanianka. Urodzona w muzycznej rodzinie, swoją artystyczną drogę rozpoczęła od nauki w klasie skrzypiec i fortepianu. Dopiero później zwróciła się w stronę śpiewu.  W 2007 roku ukończyła z wyróżnieniem poznańską Akademię Muzyczną w klasie Wojciecha Drabowicza. Studia wokalne kontynuowała podyplomowo w Hochschule für Musik Franz Liszt w Weimarze (Niemcy), w klasach Venceslavy Hruby-Freiberger oraz Siegfrieda Gohritza.

W 2008 została jedną z dwóch laureatek stypendium przyznawanego wśród śpiewaków z całego świata przez Fondazione Giorgio Cini (Wenecja), w ramach którego odbyła kurs muzyki dawnej prowadzony przez śpiewaczkę specjalizującą się w repertuarze barokowym – Barbarę Schlick.

Od 2015 roku nad jej rozwojem wokalnym czuwa prof. Neil Baker (Londyn).

Jeszcze w czasie studiów dokonywała prawykonań muzyki współczesnej polskich twórców (m.in. Księga pieśni Janusza Stalmierskiego pod dyrekcją Jacka Kraszewskiego, cykl 7 pieśni na sopran, harfę, klarnet i wiolonczelę – Niebieska Klepsydra tego samego kompozytora, Pieśń przed zaśnięciem Augustyna Blocha w ramach Poznańskiej Wiosny Muzycznej, Operetkę Macieja Małeckiego w ramach Roku Gombrowiczowskiego z Orkiestrą Polskiego Radia.

Jest śpiewaczką prestiżowego zespołu Collegium Vocale Gent, z którym dokonała nagrań takich dzieł, jak Motety, Msza h-moll J.S.Bacha, czy Responsoria C. Gesualdo.

Rozmiłowana w muzyce dawnej, ale także z entuzjazmem wykonująca repertuar współczesny (współpraca ze znakomitymy szwajcarskimi zespołami : Quatuor Sine Nomine oraz Quatuor Terpsycordes), śpiewa pod dyrekcją m.in. Philippa Herreweghe, Josa van Veldhoven (Nederlandse Bachvereniging), Stephana MacLeod (Gli Angeli Genève), Johna Duxbury (Cantatio), Ivana Fischera, Andrew Parrota, Giovanniego Antoniniego, Skipa Sempé, Daniela Reussa, Alexi Kossenko, Michaela Willensa, Petera Neumanna, Christopha Speringa, Jarosława Thiela, Marcina Nałęcz-Niesiołowskiego, Agnieszki Duczmal, Jana Tomasza Adamusa; pojawia się na takich festiwalach jak Musikfest Bremen, Bachwoche Stuttgart, Thüringer Bachwochen, Festival Oude Muziek Utrecht, Festival de Saintes, Kulturwald Festspiele Bayerischer Wald, Early Music Vancouver, Vratislavia Cantans, Festiwal Bachowski w Świdnicy.

Od roku 2013 mieszka w Genewie. Jest mamą dwóch córek.

Od września 2019 prowadzi również klasę śpiewu w Intermational School of Geneva.

Jan Jakub Monowid – kontratenor

Kontratenor wykształcony w klasie prof. Jerzego Artysza w Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Działalność koncertową rozpoczął – jeszcze w trakcie studiów – od wykonań dzieł Bacha, Pergolesiego, Händla, ale także Liszta i Brittena na krajowych i zagranicznych estradach koncertowych. Następnie brał udział w licznych koncertach zarówno muzyki dawnej, jak i współczesnej, prezentowanych m.in. na estradach Filharmonii Narodowej w Warszawie, Filharmonii Lubelskiej, Pomorskiej, Podlaskiej, Krakowskiej i Poznańskiej, Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia czy Tonhalle w Zurychu.

Na scenie operowej zadebiutował w 2004 roku jako Otton w L'incoronazione di Poppea Monteverdiego wystawionej w Warszawskiej Operze Kameralnej. Na scenie prezentował się zarówno w repertuarze barokowym (m.in. partia tytułowa w Orlando, Goffreda w Rinaldo, Ottona w Agrippinie i Tolomea w Giulio Cesare Händla, Pompeo w Farnace Vivialdiego), klasycznym (Cherubin w Le nozze di Figaro, Ramiro w La finta giardiniera, Farnace w Mitridate, re di Ponto, Ascanio w Ascanio in Alba Mozarta, Orfeusz w Orfeo ed Euridice Glucka) i dziewiętnastowiecznym (rola tytułowa w Tancredi Rossiniego), jak i współczesnym (m.in. role tytułowe w Polieukt Krauzego, Drah Nowaka, Anhelli Przybylskiego i Ja, Kain Pałłasza, Artur w Tango Dobrzyńskiego czy L'Ospite w Luci mie traditrici Sciarrino). Współpracował także z Mazowieckim Teatrem Muzycznym „Operetka” (rola księcia Orlofsky’ego w Zemście nietoperza Straussa-syna), Operą i Filharmonią Podlaską, Teatrem Wielkim w Warszawie, Poznaniu oraz Łodzi i Operą Bałtycką w Gdańsku. Jako solista Studia Operowego w Zurychu wystąpił w tamtejszym teatrze w roli Oberona w Midsummer Night’s Dream Brittena. Wokalista wziął udział w nagraniu unikatowych kolekcji muzyki polskiego baroku – dzieł wszystkich Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego i Stanisława Sylwestra Szarzyńskiego, wydanych przez Fundację „Pro Musica Camerata”, oraz w nagraniu opery Giulio Cesare Händla, zarejestrowanej podczas spektakli w Warszawskiej Operze Kameralnej. Artysta ma także w swoim dorobku nagrania muzyki współczesnej, m.in. Sonetów na kontratenor i orkiestrę symfoniczną Marc-André Dalbaviego, And farewell goes out sighing Giyi Kanchelego na ten sam skład, Lamentacji i Brewiarza Penherskiego na sopran męski i kwartet smyczkowy oraz Seven Sonnets of Michelangelo Brittena, Sonetti del Petrarca Liszta i Sonety Szekspira Mykietyna.

Jan Jakub Monowid jest zdobywcą dwóch Fryderyków i laureatem Teatralnej Nagrody Muzycznej im. Jana Kiepury w kategorii: Najlepszy Śpiewak. W 2011 roku zajął II miejsce podczas Gianni Bergamo Classic Music Award – Countertenor Competition.

fot. Maria Kuleszo



Jacek Szponarski – tenor

Absolwent Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie prof. Ewy Iżykowskiej-Lipińskiej.

Występuje jako solista m.in. w Operze Bałtyckiej, Polskiej Operze Królewskiej, Warszawskiej Operze Kameralnej, Teatrze Wielkim Operze Narodowej w Warszawie, Teatrze Muzycznym w Lublinie, Teatrze Muzycznym Roma, Filharmonii Narodowej w Warszawie, Filharmonii Opolskiej, Filharmonii Pomorskiej, Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego.

Na swoim artystycznym koncie posiada już wiele wykonań (w tym prawykonań) i nagrań polskich dzieł zapomnianych, choćby Missa brevis Florian Schoen i  Offertorium  Anonim (dyr. Przemysław Stanisławski, 2017), Mszy i Offertorium Józefa Elsnera (dyr. Michał Sławecki 2017) czy kantaty Na wdzięcznej Polaków ziemi tegoż kompozytora (dyr. Przemysław Neumann Filharmonia Opolska 2018).

Mimo krótkiego stażu jako artysta śpiewak zadebiutował w wielu partiach operowych. Hrabia Belfiore w operze W.A.Mozarta Rzekoma Ogrodniczka (dyr. Sylwia Janiak-Kobylińska, reż. Cezary Morawski 2016), Bastien w operze W.A.Mozarta Bastien i Bastienne (dyr. Piotr Staniszewski, reż. Dariusz Paradowski XVI Międzynarodowy Festiwal Kultury i Sztuki w Helu), Parpigniol w operze G.Pucciniego Cyganeria (dyr. Warcisław Kunc, reż Karen Stone Opera Bałtycka 2017),  Włodzimierz Leński w operze P.Czajkowskiego Eugeniusz Oniegin (dyr. Rafał Janiak, reż. Ryszard Cieśla Teatr Wielki Opera Narodowa 2018), Belmonte w operze W.A.Mozarta Uprowadzenie z Seraju (dyr. Marcin Sompoliński, reż. Jurij Aleksandrow Warszawska Opera Kameralna 2018), Gran Sacerdote w operze W.A.Mozarta Idomeneo król Krety (dyr. Marcin Sompoliński, reż. Michał Znaniecki Warszawska Opera Kameralna 2018), Stefan w operze S.Moniuszki Straszny dwór (semistage w reż. Ryszarda Cieśli podczas Festiwalu Jangcy River w Wuhan w Chinach), Don Ottavio w operze Don Giovanni W.A.Mozarta (dyr. Marta Kluczyńska, reż. Jitka Stokalska) oraz Ferrando w Cosi fan tutte tegoż kompozytora (dyr. Dawid Runtz, reż. Jitka Stokalska Polska Opera Królewska 2019).

Współuczestniczył również w prawykonaniu europejskim opery-monodramu amerykańskiego kompozytora Michalea Schelle The End of Al Capone (rola tytułowa) oraz  kantaty scenicznej Stabat Mater Ignacego Zalewskiego w roli Piłata w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego podczas Festiwalu Nowe Epifanie 2018. Projekt zakończony wydaniem płyty.

fot. Joanna Miklaszewska-Sierakowska



Patryk Rymanowski – bas

Absolwent Akademii Muzycznej im. I.J. Paderewskiego w Poznaniu, którą ukończył z wyróżnieniem, w klasie śpiewu solowego prof. dra hab. Wojciecha Maciejowskiego.

Artysta zadebiutował w 2007 roku w Teatrze Wielkim w Poznaniu, z którym współpracował do roku 2011. W tym samym roku związał się etatowo z Teatrem Wielkim w Łodzi. Współpracuje z Teatrem Wielkim – Operą Narodową w Warszawie oraz Operą Krakowską. W Warszawskiej Operze Kameralnej brał udział w realizacji światowej prapremiery opery Leszka Możdżera Immanuel Kant, gdzie wykonywał rolę tytułową.

W jego bogatym repertuarze znajdziemy ponad 40 partii operowych, m.in. w Aidzie, Trubadurze, Ernanim i Rigoletcie Verdiego, Lukrecji Borgii, Marii Stuardzie i Annie Bolenie Donizettiego, Don Giovannim Mozarta, Cyganerii i Turandot Pucciniego, Cyruliku sewilskim Rossiniego, Eugeniuszu Onieginie Czajkowskiego, Hamlecie Thomasa oraz partie moniuszkowskie – w Strasznym dworze, Halce i Verbum nobile. Ta ostatnia opera (z udziałem artysty) inaugurowała sezon Polskiej Orkiestry Radiowej i była transmitowana na żywo ze Studia im. W. Lutosławskiego w II Programie Polskiego Radia 1 września 2014 roku. W 2011 roku wystąpił, u boku Edity Gruberowej, w koncertowym wykonaniu Roberta Devereux Donizettiego na scenie Opery Narodowej w Warszawie. Z wielkim powodzeniem wykonuje także dzieła z repertuaru oratoryjno-kantatowego, wśród których znajdują utwory od baroku po muzykę współczesną.

Droga artystyczna Patryka Rymanowskiego to także festiwale i konkursy. Jest m.in. laureatem Grand Prix, I nagrody oraz Nagrody Specjalnej na Międzynarodowym Konkursie Wokalnym im. Imricha Godina Juventus Canti w słowackich Vrablach (2006), III nagrody oraz dwóch nagród specjalnych na Międzynarodowym Konkursie im. Ady Sari w Nowym Sączu (2007) oraz laureatem II nagrody na Międzynarodowym Konkursie im. Miklasa Schneidera w Trnawie (2008).

Koncertował z większością polskich orkiestr filharmonicznych. Pośród artystów, z którymi współpracował, warto wymienić dyrygentów: Antoniego Wita, Tadeusza Kozłowskiego, Warcisława Kunca, Bassema Akiki, Willa Crutchfielda, Łukasza Borowicza i reżyserów: Waldemara Zawodzińskiego, Marią Sartovą, Laco Adamika, Krystynę Jandę, Krzysztofa Kolbergera, Adolfa Weltschka, Jarosława Kiliana.

Współpraca redakcyjna: